Akıl Dışı Bir İşlem – KÖY ENSTİTÜLERİNİN KAPATILMASI!…

KOY-ENSTITULERI-YONETMELIGI__16102344_0.jpg

“BİR YERDE KÜÇÜK İNSANLARIN BÜYÜK GÖLGELERİ VARSA,
O YERDE GÜNEŞ BATIYOR DEMEKTİR.”

KONFÜÇYUS (MÖ. 551-479)

Köy Enstitüleri Öğretim Programı’nın başında yer alması gereken amaçlar, ilkeler ile açıklamalar bölümü, program yürürlüğe girdikten yaklaşık 6 ay sonra yayımlanan bir resmî belge ile de dile getirilmiştir. Bu belge, 19.6.1942 tarih ile 4274 sayılı Köy Okulları ile Enstitüleri Teşkilat Kanunu’nu açıklayıp yorumlayan “İzahnamedir”. Bu İzahname (Yönerge), yasaya, program ile bütünüyle Köy Enstitüsü sistemine gerçek anlamını vermektedir. Tonguç, büyük olasılıkla çoğunluğu Köy Enstitüsü Sistemini içlerine sindiremeyen Talim ve Terbiye Kurulu’ndan böyle bir onay görmeyeceğini bildiği için, İzahnameyi kendisi ekibiyle hazırlamıştır. İyi de etmiştir. 30 Kasım 1943 tarihinde Tonguç‘un parafı, Bakan Yücel‘in imzasıyla yayımlanan bu belge, Köy Enstitülerinin tarihi açısından da büyük önem taşımaktadır (Köy Okulları ve Enstitüleri Teşkilat Kanunu ve İzahnamesi, 1943).

1943 tarihli Köy Enstitüleri Öğretim Programı’nda 5 yıl süre içerisinde okutulan derslerin çeşidi 29′dur. Bunların 17′si genel kültür ile meslek dersleri, 7′si tarım dersleri, 5′i de teknik (iş) derslerdir. Genel kültür ile meslek derslerinin haftalık toplam saati 22, tarım derslerinin 11, iş derslerinin de 11′dir. Demek ki zamanın yüzde 50′si “genel kültür ile meslek dersleri”, yüzde 25′i “tarım”, yüzde 25′i de “teknik” derslere ayrılmıştır. İlköğretmen okullarının haftalık ders saati toplamı 29 – 30 iken , Köy Enstitülerinin 44′tür. Bazı ara etkinlikler bunun içinde değildir.

Üstelik kuruluş süreci yaşayan Köy Enstitülerinin son derece yorucu bir çalışma temposu bulunmaktadır. Enstitüyü bitiren öğretmen adayının, birisi Tarım, öteki Teknik alanda olmak üzere iki “Ek Branş” ı olacaktır. Köy öğretmeni “öteki meslek erbabı” yetişinceye kadar, onların da görevlerini üstlenmektedir. Ancak, tarım ile teknik eğitimin amacı, sadece bu meslekleri yaptırmak değil, bunun yanında köy okullarında iş eğitimini de yürütmektir.

Köy Enstitülerine, programın geliştirilmesinde olduğu gibi, uygulanmasında da geniş esneklikler tanınmıştır. Ders ile etkinlikler, çalışma koşulları, öğrencilerin yetkinlikleri, öğretmen ile usta öğreticilerin yeterliliği, iklim koşulları, olağanüstü durumların çıkması ile mevsimin gerektirdiği ekim-dikim işleri gibi nedenlerle yoğunlaştırılarak da uygulanabilecektir. Örnekse, kış gelmeden yatakhane, yol, köprü gibi yerler yapılacaktır. Öncelik yaşam hakkının korunması, can ile malın kurtarılmasındadır. Buna karşılık, kışın kurumsal derslere daha çok zaman ayrılabilir. Ekin biçme zamanı kurumsal dersler ertelenebilir. Tüm bu nedenler, kimi derslerin yapılmamasını ya da eksik yapılmasını haklı kılmaz. Öğrencilere, yılda birbuçuk ay nöbetleşe “tatil” verilecektir (Köy Enstitüleri Öğretim Programı, 1943, S.1-9).

KÖY ENSTİTÜLERİ’nin başardıklarını şöyle özetleyebiliriz:

● Yüzyıllardır biriken feodal toplumun üretim ile yaşam biçimini ortadan kaldırmaya başlamıştır.

● Bilimsel ile felsefi anlamda laik eğitim başlamıştır.

● Feodal toprak rejiminin değişimi toprak ağalarının kendilerinin ortadan kaldırılma tehdidinin hissetmelerine neden olmuştur.

● Endüstri için eğitilmiş, nitelikli iş gücü oluşmaya başlamıştır

● Sanat, edebiyat, bilim teknolojide olumlu beklentiler oluşmuştur.

● Atatürk’ün özlediği demokratik toplum ile kültür için kurumsal alt yapı oluşmaya başlamıştır.

● Ataerkil toplumdan çekirdek aile toplumuna dönüş belirtilerini vermeye başlamıştır.

Ezberci değil, analitik düşünen, sorgulayan birey yetiştiren demokratik, üretici eğitim başlamıştır.

Bu bağlamda yukarıda yer alan özellikler statükocuları rahatsız etmeye başlamıştır. Köy Enstitülerini kuranlar da yıkanlar da statükolarını korumak ile güçlendirmek için hareket etmişlerdir. Bu emellerini gizlemek için de “Köy Enstitü” lerinin üzerinden politika yapmışlardır. Görüldüğü gibi, demokratik kültürden, bilim ile bilimsel düşünceden yana olmayan her birey ile kurum “Köy Enstitü” lerinin ortadan kaldırılmasında birinci derecede sorumluluk sahibidir.

Köy Enstitüleri neden kapatıldı sorusuna ,Dönemin CHP Milletvekili, aynı zamanda toprak ağası olan Kinyas Kartal‘dan yıllar sonra şu açıklama gelmişti:

“Köy Enstitüleri kesinlikle komünist uygulama değildi. Doğuda en yüksek eğitim gören insan benim. Köy Enstitüleri, bizim devlet üzerindeki gücümüzü kaldırmaya yönelikti. Bunu içimize sindiremedik. Benim Van yöresinde 258 köyüm var. Bunlar devletten çok bana bağlıdırlar. Ben ne dersem onu yaparlar. Ama köylere öğretmenler gidince benim gücümden başka güçler olduğunu öğrendiler. DP ile pazarlığa girdik, kapattık.”

Kinyas Kartal ile öteki toprak ağalarını korkuya düşüren 1942 – 1946 yılları arasında yetişmiş olan bir avuç Köy Enstitülü oldu.

Eğer Köy Enstitüleri kapatılıp, bunun yerine İmam-Hatip okulları açılmasaydı da Köy Enstitüleri günümüze kadar yaşasaydı neler olabileceğini hiç düşündünüz mü?…

 

En azından Türkiyedeki feodal sistem doğal yolla ortadan kalkardı. Bu da, bu gün demokrasimiz üzerinde bulunan abeslik gölgesinin kalkmasını sağlardı. Çünkü bir ülkede feodal sistem yaşamaktaysa, orada demokrasiden söz edilemez!…

 

One Response to Akıl Dışı Bir İşlem – KÖY ENSTİTÜLERİNİN KAPATILMASI!…

  1. ramazan karakale diyor ki:

    Yalçın Bey, eğitim gerçekten hepimizi ilgilendiren bir konu. Siz de tıp doktoru olmanıza rağmen çok önemli bir konuyu incelemişsiniz. Öncelikle tebrik ve teşekkürlerimi sunarım. Köy Enstitüleri, gerçekten aşağı yukarı 15 yıllık bir inceleme ve araştırma sonucu kurulmuş, Cumhuriyet’in en büyük kazanımlarından biridir. Ben, o okul atmosferinin hala yaşadığı Isparta Gönen İlköğretmen okulunda okudum (1962-1967). Sonra Yüksek Öğretmen Okulunda kimya-fizik bölümünü bitirdim. Gerçekten o okulların 1960′larda bile o muhteşem canlılığını, öğretmenlerimizin kalitesini, müfredatın güzelliğini unutamıyorum. Her şeyi Kinyas Kartal özetlemiş işte. Ama körolası cehalet ve dinsel soslu ideoloji tepemizde durup gidiyor.
    Saygılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>